Licht aan het einde van de tunnel … zonder pleger, geen medepleger!
Als fiscaal adviseur weet je doorgaans goed waar je cliënten mee bezig zijn en zorg je er in de eerste plaats voor dat ze zich aan alle fiscale verplichtingen houden. Ook adviseer je hun graag goed over eventuele belastingbesparingsmogelijkheden die zich bij hen voordoen. Blijk je met jouw advies iets te scherp aan de wind te zeilen? Dan kan de inspecteur jou als feitelijk leidinggevende, medepleger of medeplichtige ook een boete opleggen. Maar de inspecteur heeft aan een zware bewijslast te voldoen, zo blijkt uit de zaak van de betreffende gerenommeerde belastingadviseur op wiens adviezen in de hierboven genoemde zaak bij Rechtbank Gelderland mocht worden vertrouwd.
Rechtbank Gelderland heeft zich in deze met elkaar samenhangende zaken opmerkelijk kritisch uitgelaten over de rol van de inspecteur. De inspecteur heeft namelijk alleen maar feiten geselecteerd om een vooraf ingenomen standpunt te onderbouwen, in plaats van zijn standpunt uit de feiten te laten volgen. De rechtbank verwijt de inspecteur in een tunnelvisie te zijn beland bij het opleggen van de zogenoemde deelnemersboete van € 70.000 aan de adviseur als feitelijk leidinggevende, medepleger of medeplichtige aan het niet doen van aangifte vennootschapsbelasting.
Vernietiging deelnemersboete
Volgens de rechtbank moet de deelnemersboete om maar liefst drie redenen worden vernietigd. Allereerst omdat in bovengenoemde zaken alle boetes die aan de vennootschappen zijn opgelegd al waren vernietigd. En de hoofdregel luidt dat er zonder een beboetbare pleger ook geen sprake kan zijn van een beboetbare medepleger. Maar de inspecteur heeft zich ook bediend van aannames en gevolgtrekkingen die helemaal niet kunnen worden gemaakt op grond van de feiten en omstandigheden die volgen uit de bewijsmiddelen. De inspecteur heeft geen zorgvuldige afweging gemaakt of het noodzakelijke bewijs is geleverd. Ten slotte heeft de toestemmingsprocedure die bij het opleggen van een deelnemersboete is vereist en daarbij een waarborgfunctie zou moeten vervullen, geen rol gespeeld in de besluitvorming. Ook om die reden houdt de boete geen stand. Al met al onvoorstelbaar slecht werk van de inspecteur, die dan ook een integrale procesvergoeding voor de adviseur rechtvaardigt.
Tip voor de praktijk
Word je als adviseur geconfronteerd met een deelnemersboete? Weet dan dat de inspecteur echt een heel goed dossier moet hebben. Daarin moet jouw persoonlijke opzet bij de beboetbare overtreding door een pleger worden aangetoond en er moet voldaan zijn aan het toestemmingsvereiste van het Besluit Bestuurlijke Boeten Belastingdienst.