Voor samenwoners finaal verrekenbeding mogelijk zonder belastingheffing
Op grond van het finaal verrekenbeding (FVB) in de huwelijkse voorwaarden wordt bij het einde van het huwelijk tussen echtgenoten afgerekend alsof zij gehuwd waren in algehele gemeenschap van goederen. Voor gehuwden (en geregistreerd partners) leidt een dergelijk beding, mits verplicht wederkerig, niet tot een schenking. Op 8 juli 2025 heeft de Kennisgroep van de Belastingdienst hieromtrent een nieuw standpunt ingenomen voor samenwoners. Hierin is bepaald dat een FVB in een notariële samenlevingsovereenkomst bij fiscale partners niet leidt tot een schenking. Dat geeft samenwoners meer zekerheid, maar roept tegelijkertijd ook nieuwe vragen op over het begrip ‘fiscaal partner’.
Zo geldt voor samenwoners, in tegenstelling tot gehuwden, in de Successiewet namelijk een wachttijd om als fiscaal partner te worden aangemerkt. Die wachttijd is 6 maanden in het geval van overlijden en 2 jaar in het geval van schenking.
Bij een FVB in geval van uit elkaar gaan is er geen aparte termijn uit artikel 1a SW 1956 van toepassing, zoals bij overlijden of schenking. De beoordeling of sprake is van een schenking vindt plaats op het moment dat het FVB wordt aangegaan, en de partnerstatus op dát moment is bepalend. Heb je dan met je partner gedurende minimaal twee jaar een samenlevingscontract met een wederzijdse zorgverplichting? Dan is het aangaan van een wederkerig verplicht finaal verrekenbeding geen gift. Bij een FVB in geval van overlijden is de 6-maandstermijn uit artikel 1a SW, lid 2a bepalend voor het partnerschap en daarmee voor de fiscale duiding van de verrekening. Een gecombineerd FVB (bij overlijden en uit elkaar gaan) moet dus goed getimed worden.
Tip
Ook voor samenwoners geldt de eis van verplichte wederkerigheid om schenking door vermogensverschuiving op grond van een FVB te voorkomen.