Toepassing familievrijstelling OVB – geen ruimere uitleg familiekring
In de agrarische praktijk wordt de familievrijstelling in de overdrachtsbelasting (OVB) veelal gebruikt met het oog op de opstallen, omdat de cultuurgrondvrijstelling daar niet op ziet. De familievrijstelling is van als toepassing bij een overdracht in de ‘familiekring’, waarbij de gehele onderneming van de overdrager, al dan niet in fasen, wordt voortgezet. Tot de familiekring worden kinderen, kleinkinderen, broers, zusters, en hun echtgenoten gerekend. Recent oordeelde Rechtbank Gelderland dat uit de parlementaire geschiedenis volgt dat deze familiegroep niet ruimer uitgelegd kan worden. In de betreffende casus oefenden een oom en neef een melkveebedrijf uit.
De neef nam, in het kader van de uittreding van zijn oom, het aandeel van de oom over (en daarmee zijn aandeel in de opstallen). In de stelling van de neef – dat hij (indirect) heeft verkregen van zijn grootvader – ging de rechtbank niet mee. De familievrijstelling is een vrijstelling met voorwaarden die de Belastingdienst in de praktijk strikt uitlegt. Zeker als er sprake is van een bedrijfsopvolging ‘in fasen’. Als de opvolger toetreedt tot de onderneming (inclusief het vastgoed), kan de familievrijstelling worden geclaimd. Mits er, in de visie van de Belastingdienst, een overnameplan aanwezig is op basis waarvan de volledige onderneming bij de opvolger terechtkomt.
Andere lijn
Rechtbank Noord-Nederland volgt hierin een andere lijn en oordeelde in een andere casus dat “… uit de wettekst of wetsgeschiedenis immers niet volgt dat sprake moet zijn van een overdracht in fasen of dat een overnameplan vereist is”.
Zelfs als toetreding heeft plaatsgevonden in de onderneming éxclusief het vastgoed, zijn er inspecteurs in het land die stellen dat:
- op dát moment de bedrijfsopvolging in fasen is gestart; en
- een beroep op de familievrijstelling bij de laatste stap (overdracht onderneming en buitenvennootschappelijk vastgoed) alleen kan slagen als er in de tussenliggende periode geen derde is toegetreden in de onderneming (exclusief vastgoed).
Tip
Houd bij toepassing van de familievrijstelling rekening met de voorwaarden, de strikte toepassing daarvan door de Belastingdienst en stem zo nodig af met de Belastingdienst.