een van de ficties in de successiewet is de woonplaatsfictie. nederland acht zich bevoegd om schenk- en erfbelasting te heffen als de schenker dan wel erflater ten tijde van de schenking of overlijden in nederland woonde. maar hetzelfde geldt als de schenker of erflater minder dan 10 jaar daarvoor nog in nederland woonachtig was. deze fictie is enkel van toepassing als de schenker of erflater zowel op het moment van emigratie als op het moment van de schenking dan wel overlijden de nederlandse nationaliteit had. op welke wijze kan deze fictie worden ontgaan ?
de fictie kan niet worden toegepast als de nederlandse nationaliteit voorafgaande aan de schenking of aan het overlijden wordt opgegeven. dat kan op een aantal manieren. de meest voorkomende wijze om de nederlandse nationaliteit op te geven is door vrijwillig een andere nationaliteit aan te nemen. een minder gebruikelijke manier is om vrijwillig afstand te doen van de nederlandse nationaliteit. dit kan echter alleen wanneer iemand twee nationaliteiten heeft, anders zou men staatloos geraken. in dit laatste geval kan in nederland bij de gemeente, en in het buitenland bij het nederlandse consulaat afstand worden gedaan.
