Het standpunt: snel een schenking aangenomen
De redenering is eenvoudig:
- de ene partner verarmt;
- de andere wordt verrijkt;
- het gebeurt bewust, dus met bevoordelingsbedoeling.
Daarmee wordt het schenkingsbegrip ruim toegepast, ook binnen echtscheidingssituaties. Dit raakt direct aan convenanten waarin wordt afgeweken van de standaard 50/50-verdeling op grond van de Wet verevening pensioenrechten bij scheiding. De impact zit niet alleen in nieuwe afspraken, maar ook in bestaande regelingen die achteraf onder een vergrootglas komen te liggen.
Kritiek: juridisch wankel, praktisch lastig
Op dit standpunt is zowel in de praktijk als in de literatuur flink commentaar geleverd. Pensioenrechten zijn geen zelfstandig verhandelbare rechten, en ze zijn sterk afhankelijk van toekomstige, onzekere factoren. Daarnaast wringt het bij de bevoordelingsbedoeling. In veel scheidingen spelen pragmatiek, onwetendheid of snelheid een grotere rol dan vrijgevigheid.
En dan de uitvoering: hoe waardeer je een recht dat pas over decennia tot uitkering komt? Welke aannames hanteer je? En wat als het pensioen nooit wordt genoten? Het standpunt laat die vragen open, terwijl juist daar de praktijk vastloopt.
Tip
Bereid je klant erop voor dat een scheidingsafspraak onbedoeld kan omslaan in een belaste schenking. Het is belangrijk voor echtelieden om inzicht te hebben in elkaars levenskansen. Ook is het van belang dat zij beiden inschatten dat niemand wordt bevoor- of benadeeld bij de gekozen regeling in het convenant.
