Als iemand is overleden, moet worden vastgesteld wie de erfgenamen zijn en wie de nalatenschap mag afwikkelen. Wie de erfgenamen zijn, wordt vastgelegd in een verklaring van erfrecht. Deze verklaring wordt afgegeven door de notaris. Voordat de notaris de verklaring kan afgeven, zal hij het nodige onderzoek moeten verrichten. Denk hierbij aan het opvragen van inlichtingen bij het Centraal Testamentenregister, de Basisadministratie Personen (voorheen GBA) of instanties in het buitenland. Als er een executeur benoemd is (tegenwoordig standaard als er een testament is), wordt nog weleens gekozen voor een afzonderlijke verklaring van executele.
Een afzonderlijke verklaring van executele kan haar diensten bewijzen wanneer er een uitgebreid erfgenamenonderzoek nodig is. Maar ook wanneer een testament keuzemogelijkheden bevat voor een langstlevende echtgenoot, waar eerst nog over nagedacht moet worden. De executeur kan met een verklaring van executele – vooruitlopend op het afgeven van de verklaring van erfrecht – alvast lopende zaken afhandelen.
Let op
In de praktijk komt het steeds vaker voor dat banken geen genoegen nemen met een verklaring van executele!